Ông Đỗ Thành Hưng – Phó Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật Công nghiệp tàu thủy Việt Nam
(đứng thứ 3 từ bên trái sang) tham quan gian hàng tại triển lãm

Hội Khoa học kỹ thuật Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (VISIA), với vai trò hỗ trợ và hợp tác tổ chức, đã chứng minh được vị thế then chốt của mình. Gian hàng của Hội đã trở thành điểm hẹn chuyên môn, nơi các doanh nghiệp hội viên và đối tác quốc tế trao đổi về các giải pháp kỹ thuật và nhu cầu thị trường. VISIA đã nhận được sự tin tưởng và ủng hộ của các cơ quan chính phủ, các công ty tham gia và các đại biểu danh dự, khẳng định sự hợp tác chiến lược trong suốt ba thập kỷ phát triển ngành đóng tàu.

Tầm nhìn chiến lược: Từ số lượng đến chất lượng

Phát biểu tại Lễ Khai mạc ngày 19/11, ông Đỗ Thành Hưng - Phó Chủ tịch VISIA, Chủ tịch VISIA.S, đã phác thảo một bức tranh tổng thể về vị thế và tầm nhìn đầy tham vọng của ngành. Ông Hưng chia sẻ về hành trình phát triển ấn tượng của ngành sau 30 năm (1995 - 2025), một chặng đường đã giúp Việt Nam vươn lên vị trí thứ 7 toàn cầu vào năm 2023 (từng đạt thứ 5 và thứ 6), khẳng định vị thế trong top 10 quốc gia đóng tàu hàng đầu thế giới. Năng lực đóng mới hàng năm của Việt Nam có thể đạt gần 3,5 triệu DWT, được củng cố bởi mạng lưới gần 100 nhà máy đóng tàu.

Ông Đỗ Thành Hưng - Phó Chủ tịch VISIA trình bày tham luận tại Triển lãm

Ông Hưng nhấn mạnh rằng TP. Hồ Chí Minh mới, sau khi được hợp nhất theo Nghị quyết 202/2025/QH15 của Quốc hội, sở hữu mọi điều kiện cần thiết cho sự phát triển mạnh mẽ của ngành. Đây là trung tâm kinh tế cốt lõi của miền Nam, được định hướng trở thành siêu đô thị toàn cầu, thông minh, đổi mới, xanh, và là động lực kinh tế hàng đầu, đóng góp 25% GDP và 30% ngân sách quốc gia.

Từ các định hướng chính sách vĩ mô từ Bộ Chính trị năm 2025, đặc biệt là các nghị quyết về Khoa học – Công nghệ, Đổi mới sáng tạo (Nghị quyết 57) và Hội nhập quốc tế toàn diện (Nghị quyết 59), ông Hưng khẳng định ngành đóng tàu Việt Nam cần thực hiện bước chuyển đổi chiến lược từ tích lũy "số lượng" sang "chất lượng", bắt đầu từ năm 2026. Mục tiêu cuối cùng là thông qua đầu tư vào nguồn nhân lực, đổi mới, khoa học và công nghệ, và thích ứng với các xu hướng toàn cầu về tàu xanh, tàu thông minh, tàu tự hành,... để Việt Nam trở thành một trung tâm đóng tàu toàn cầu uy tín.

Để cụ thể hóa chiến lược "chuyển đổi chất lượng" và tạo ra giá trị gia tăng, VISIA cũng đã có chuyên đề trọng điểm mang tên “Ngành đóng tàu Việt Nam: Khác biệt, cạnh tranh  và hiệu quả”. Bài trình bày đã thu hút sự quan tâm lớn với sự chủ trì của ông Đỗ Thành Hưng - Phó Chủ tịch VISIA và sự tham gia của ông Trần Anh Tuấn - chuyên gia cao cấp. Tại đây, các chuyên gia đã đề xuất một “Tư duy và quản trị mới”, nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển dịch trọng tâm từ mô hình gia công sang sáng tạo tri thức – công nghệ. Định hướng chiến lược này kêu gọi tập trung vào nghiên cứu, thiết kế, và chế tạo những dòng tàu chuyên dụng, có công nghệ và tri thức Việt (như tàu Hybrid, tàu vật liệu xanh, tàu tự hành, tàu dịch vụ kỹ thuật cao,...), coi đây là con đường tạo ra sự khác biệt và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững cho ngành đóng tàu trong nước. Đây chính là nền tảng để xây dựng thương hiệu “Vietnam Smart & Green Ship” trên thị trường quốc tế.

Các đại biểu tham dự phiên hội thảo chuyên đề của VISIA

Lộ trình chuyển đổi kép: Net-Zero và số hóa

Để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược đó, phiên hội thảo chuyên đề của VISIA tại Triển lãm đã được củng cố bằng bài tham luận chi tiết về chiến lược giảm phát thải. Thuyền trưởng Lê Minh Dũng – Tổng Giám đốc Seafarer Club, thành viên VISIA đã trình bày "Đề án Giảm Phát thải cho Đội tàu biển Việt Nam: Lộ trình đến năm 2050", một văn bản khoa học và thực tế.

Thuyền trưởng Dũng phân tích thẳng thắn về thách thức lớn nhất: đội tàu Việt Nam có tuổi bình quân 17,4 năm, dẫn đến gánh nặng tài chính lớn khi hoán cải và rủi ro công nghệ trong việc lựa chọn nhiên liệu xanh.

Đề án đề xuất lộ trình ba giai đoạn tham vọng, với trọng tâm giai đoạn 2025 - 2030 là đạt mức giảm 40% cường độ carbon của IMO thông qua các giải pháp khẩn trương:

• Tối ưu hóa Vận hành và Kỹ thuật: Đề xuất áp dụng ngay các giải pháp như Slow Steaming và Virtual Arrival để tiết kiệm nhiên liệu, cùng với việc lắp đặt các Thiết bị Tiết kiệm Năng lượng (ESD) và Thiết bị Cải thiện Lực đẩy (PID).
• Lựa chọn Nhiên liệu: Methanol được đề xuất là giải pháp ưu tiên chiến lược trong trung hạn, còn Biofuels là giải pháp “drop-in” tức thời cho đội tàu Việt Nam.
• Ứng dụng Công nghệ: Đặc biệt nhấn mạnh vai trò của Big Data và AI trong quản lý dữ liệu hiệu suất năng lượng đội tàu, giúp các chủ tàu chủ động đáp ứng chỉ số CII (Carbon Intensity Indicator).

Đại diện Seafarer Club cũng kiến nghị các cơ chế hỗ trợ đột phá như Tín dụng xanh chuyên biệt, ưu đãi thuế phí và việc hoàn thiện Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia (QCVN) cho hoạt động cung ứng nhiên liệu sạch. Song song đó là việc đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng số và tư duy xanh, sẵn sàng làm chủ công nghệ mới.

Những định hướng và cam kết chiến lược từ VISIA sẽ tiếp tục là kim chỉ nam cho ngành. Từ tầm nhìn vĩ mô về chuyển đổi chất lượng của Ông Đỗ Thành Hưng, đến bản đồ hành động Net-Zero khoa học và thực tế của Thuyền trưởng Lê Minh Dũng, Hội đã chứng minh vai trò tiên phong của mình.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và yêu cầu cấp thiết về giảm phát thải, triển lãm không chỉ mang lại cơ hội hợp tác kinh doanh mà còn củng cố tinh thần Hợp tác Cùng Thắng (WIN-WIN cooperation), giúp ngành công nghiệp tàu thủy Việt Nam vượt qua thách thức, nắm bắt cơ hội và tiến bước vững chắc vào kỷ nguyên “Tàu xanh - tàu thông minh, khẳng định vị thế bền vững trên trường quốc tế.

Lê Nữ